Tegenbewijs box 3: werkelijk rendement bij IBKR berekenen
Bijgewerkt: 21-10-2026
Was je beleggingsjaar bij Interactive Brokers matig? Bereken je werkelijke rendement voor het tegenbewijs in box 3 en zie of je minder belasting betaalt.
Heb je bij Interactive Brokers minder verdiend dan het forfaitaire rendement van box 3, dan mag je met tegenbewijs belasting betalen over je werkelijke rendement. Dat bereken je zo: waarde op 31 december min waarde op 1 januari, min stortingen, plus opnames. Is de uitkomst lager dan het forfaitaire voordeel, dan betaal je 36 % over dat lagere bedrag, en bij een negatief rendement niets.
Waarom je dit mag
In juni 2024 oordeelde de Hoge Raad dat het forfaitaire stelsel niet mag leiden tot belasting over een rendement dat je nooit hebt behaald. Sindsdien kun je aantonen dat je werkelijke rendement lager was, en inmiddels is dat in een wettelijke tegenbewijsregeling vastgelegd. Voor beleggingen gaat de Belastingdienst over 2025 uit van 5,88 %. Een vlak of negatief beursjaar blijft daar ruim onder, en dan loont het om zelf te rekenen.
Wat telt als werkelijk rendement
- Ontvangen dividend en rente.
- Gerealiseerde koerswinst en koersverlies uit verkopen.
- Ongerealiseerde waardeveranderingen van posities die je aan het eind van het jaar nog hebt.
- Valutaresultaten, bijvoorbeeld als de dollar daalt ten opzichte van de euro.
Omdat de formule met de totale rekeningwaarde werkt, zitten al deze onderdelen er automatisch in. Tel dividend dus niet nog eens apart op, want dan reken je het dubbel.
Belangrijk verschil: geen heffingsvrij vermogen
Het forfaitaire rendement wordt alleen berekend over het deel boven het heffingsvrij vermogen van €57.684 per persoon. Het werkelijke rendement wordt daarentegen in zijn geheel belast. Je vergelijkt dus het forfaitaire voordeel ná aftrek van het heffingsvrij vermogen met je volledige werkelijke rendement. Daardoor kan tegenbewijs zelfs in een redelijk positief jaar voordelig zijn, maar zeker niet in elk jaar. In een sterk beursjaar is het forfaitaire rendement juist gunstiger en hoef je niets te doen.
Zo haal je de cijfers uit je IBKR-overzicht
- Download in het Client Portal onder Performance & Reports het Activity Statement over heel 2025, periode Annual.
- Neem in de sectie Change in NAV de Starting Value over: dat is de waarde op 1 januari. De Ending Value is de waarde op 31 december.
- Noteer het totaal van Deposits & Withdrawals: alles wat je in het jaar hebt gestort of opgenomen.
- Reken de beginwaarde om naar euro tegen de koers van de jaarwisseling 2024/2025 en de eindwaarde tegen die van eind 2025. Het koersverschil hoort bij je rendement.
- Bereken: eindwaarde − beginwaarde − stortingen + opnames.
- Doe hetzelfde voor je spaargeld, andere beleggingsrekeningen, crypto en overige box 3-bezittingen en schulden, en tel alles op.
- Vergelijk het totaal met het forfaitaire voordeel uit je aangifte of aanslag. Is je werkelijke rendement lager, dien dan het formulier Opgaaf werkelijk rendement in.
Twee rekenvoorbeelden
Een gewoon positief jaar. Je IBKR-rekening was op 1 januari 2025 €200.000 waard en op 31 december €206.000, zonder stortingen of opnames. Ander box 3-vermogen heb je niet.
- Forfaitair voordeel: (€200.000 − €57.684) × 5,88 % = €142.316 × 5,88 % = €8.368,18.
- Belasting op forfaitaire basis: €8.368,18 × 36 % = €3.012,54.
- Werkelijk rendement: €206.000 − €200.000 = €6.000, belasting €6.000 × 36 % = €2.160.
Tegenbewijs scheelt hier €852,54, terwijl je portefeuille toch 3 % is gestegen.
Een verliesjaar. Beginwaarde €80.000, in de loop van het jaar €3.000 bijgestort, eindwaarde €74.000. Het werkelijke rendement is €74.000 − €80.000 − €3.000 = −€9.000. Op forfaitaire basis zou je over €22.316 × 5,88 % = €1.312,18 belasting betalen, dus €1.312,18 × 36 % = €472,38. Met tegenbewijs betaal je nul.
Veelgemaakte fouten
- Alleen de IBKR-rekening meenemen. Het tegenbewijs gaat altijd over al je box 3-bezittingen en schulden samen.
- Stortingen vergeten af te trekken, waardoor je rendement te hoog uitvalt en je onnodig veel betaalt.
- Opnames vergeten op te tellen, waardoor je rendement te laag uitvalt en de Belastingdienst corrigeert.
- Dividend extra optellen terwijl het al in de eindwaarde zit.
- Het heffingsvrij vermogen ook van je werkelijke rendement aftrekken.
- Denken dat een negatief rendement naar een volgend jaar mag: de belasting wordt nul, meer niet.
Indienen en bewaren
Het tegenbewijs lever je niet via de gewone aangifte, maar met het aparte formulier Opgaaf werkelijk rendement van de Belastingdienst. Kijk op de site van de Belastingdienst wanneer het formulier voor 2025 beschikbaar is en welke termijn geldt; wie die termijn mist, kan het voordeel mislopen. Bewaar de jaaroverzichten van IBKR en van je andere rekeningen goed, want daarmee onderbouw je de bedragen als er vragen komen.
Een vergeten storting of een verkeerde wisselkoers kan het verschil maken tussen nul en honderden euro's box 3-belasting. Upload je IBKR-jaaroverzicht bij Brokers.tax en zie direct je werkelijke rendement naast het forfaitaire, omgerekend naar euro en met stortingen en opnames verwerkt. Zo weet je of tegenbewijs voor jou loont, voordat je geld laat liggen.